In de eerste helft van ons leven staat de opgave centraal
om ons met de aarde vertrouwd te maken en een eigen
plaats op aarde in te leren nemen. In het tweede deel van
ons leven komen we voor een heel andere opgave te
staan: om de geest in onszelf tot ontwikkeling te brengen
en dus te groeien in inzicht, wijsheid en milde liefde.
Maar hoe doe je dat?
En welke fasen doorlopen we daarbij?
Kenmerkend voor deze jaren is dat onze geestkracht kan
groeien; als we ons tenminste bewust daaraan wijden,
terwijl onze fysieke vermogens afnemen.
Hoe ouder we worden, hoe meer we merken dat
oudere mensen steeds meer buiten spel komen te
staan.
Ze worden vooral gerespecteerd om wat ze in het
verleden gepresteerd hebben, maar meestal niet om
wat ze nu zijn of uitstralen. Daarom is het voor ouderen
moeilijk om zich de bijzondere mogelijkheden van deze
levensfase bewust te worden.
En toch kunnen de jaren op oudere leeftijd ons grote
geschenken brengen en ons een heel bijzondere
geestelijke groei brengen! Zo kunnen de jaren van
63 tot 70 jaar ons het geschenk van de verwondering
brengen, de jaren van 70 tot 77 jaar de kracht van het
mededogen en de jaren van 77 tot 84 jaar, de overwinning
van onze schuldgevoelens en de aanvaarding van het feit
dat deze ervaringen nodig waren voor onze geestelijke groei.
Hans Stolp
De zegen van de ouderdom
Ouder worden is een geschenk, ook al is het
een geschenk dat dikwijls met verlies gepaard gaat:
het verlies van gezondheid, van geliefden en van
mogelijkheden. Wie zich blind staart op dat verlies,
zal een sacherijnige oude man of oude vrouw worden.
Maar wie zich richt op de geestelijke groei die juist in
deze jaren mogelijk wordt, zal begrijpen waarom
deze jaren wel de genade-jaren worden genoemd.
Wie ouder wordt, heeft zoveel te geven: een wijsheid
die je vaak op tranen en verdriet veroverde. Maar ook
de troost die je ontvangt vanuit de geestelijke wereld
en die je steeds intenser gaat ervaren. Of het inzicht in
waar het nu eigenlijk om gaat. Het zijn geschenken die
je woorden en je manier van kijken kleuren.
Zo mag je voor anderen tot een houvast worden, tot
een troost en een bemoediging. Ja, zo word je zelf tot
een geschenk aan de mensen om je heen.
Maar hoe word je een wijs mens?
Door het leven te zien als een weg van voortdurende
groei; een geestelijke groei, waarvoor je je bij het
ouder worden heel bewust moet inzetten.
Wanneer je daarvoor kiest, zal je ervaren dat er een
nieuwe creativiteit en een nieuwe speelsheid vrijkomen,
dat frisse ideeën van engelen je invallen en dat je steeds
helderder begint te zien, als sta je op de top van een
berg en zie je ongekende vergezichten.
Het wordt belangrijker voor je om te geven, dan om
te nemen. Je wordt je bewust hoeveel je al ontvangen
hebt en je voelt hoe een stille kracht van mededogen
in je ziel ontwaakt. Je leert om Dank U wel te zeggen,
en je ontdekt hoe je anderen in stilte, biddend, jouw
zegen kunt toedragen.
Hoe ouder je wordt, hoe meer je tot kanaal wordt
voor de heilige energieën vanuit de geestelijke wereld:
ze stromen door jou heen de aarde binnen en raken
ongemerkt de mensenharten.
Zo wordt je tot een geschenk voor de aarde en de
mensen!
En zo wordt ouderdom, ondanks de lichamelijke
aftakeling, tot een zegen voor jezelf en de ander.
Citaat van Rudolf Steiner:
‘De aarde is nog niet in verval geraakt,
omdat er mensen zijn die lang in hun lichaam blijven
en het lichaam daarom herscheppen tot spiritualiteit.
Zij ontstijgen het verval van hun lichaam, bewijzen dat
je meer bent dan je lichaam en helpen daarom om de
aarde uit Ahriman’s bereik te trekken.
Inleiding
Over de tweede levenshelft, en dan met name over de
ouderdom, valt veel te zeggen. De ouderdom is immers
een levensfase die in onze tijd nauwelijks meer begrepen
wordt. De nadruk ligt in deze tijd vooral op het
economisch nut dat iemand heeft, en dus op wat iemand
doet en presteert.
Er is maar weinig begrip voor het feit dat geestelijk gezien
de jaren van de ouderdom het hoogtepunt van ons leven
kunnen worden, als wij ons in die jaren tenminste wijden
aan een verdere geestelijke groei.
Daarom is het belangrijk de ouderdom te plaatsen in het
geheel van de ontwikkelingsweg van ons leven, zodat we
leren begrijpen, waarom de ouderdom het werkelijke
hoogtepunt van ons leven kan zijn, ondanks de
lichamelijke aftakeling!
Er zijn vele voorbeelden die laten zien welke geestelijke,
creatieve krachten kunnen doorbreken, als de mens ouder
wordt:
– Grandma Mozes: ze was boerin en had tien kinderen,
maar op 78-jarige leeftijd werd ze ontdekt als schilderes
en kreeg alsnog een spectaculaire carrière.
– Goehte werd rond zijn 70e jaar verliefd op een jong
meisje en vroeg haar ten huwelijk. Ze weigerde, maar
dankzij haar inspiratie kon hij in die jaren zijn Faust
voltooien.
– Wagner componeerde na zijn 63e zijn Parsifal, dat wel
gezien wordt als het hoogtepunt van zijn werk.
– Bach componeerde na zijn 63e Die Kunst der Fuge.
Juist deze creativiteit en het besef van vrijheid kunnen
de jaren na ons 63e werkelijk tot genade jaren maken
zoals Rudolf Steiner ze noemt.