Ervaringen die verwerkt moeten worden.
Bijna ieder mens komt in zijn leven wel eens
voor de opgave te staan om pijnlijke of verdrietige
ervaringen te verwerken. Dat houdt in dat je net
zo lang met bepaalde ervaringen bezig moet zijn,
totdat je ze kunt aanvaarden en daarmee ook
loslaten. Je zou verwerken een vorm van geestelijk
verteren kunnen noemen. Pas als alle pijn en
teleurstelling is verteerd, kun je loslaten.
Als je bijvoorbeeld op jonge leeftijd een van je
ouders verliest, is dat een ingrijpende ervaring
die verwerkt moet worden.
De manier waarop je die ervaring, bewust of
onbewust, verwerkt, is zelfs bepalend voor
de manier waarop je later in het leven komt
te staan.
Ook in ons latere leven doen zich allerlei
ingrijpende gebeurtenissen voor die we moeten
verwerken, willen we met een zekere openheid
en onbevangenheid in het leven blijven staan.
Een scheiding, de dood van een geliefde, een
ziekte, een kind dat zijn eigen weg wil gaan en
geen contact met jou als ouder meer wil hebben:
het zijn allemaal ervaringen die verwerkt moeten
worden. Pas als je die ervaring ook écht verteerd
en verwerkt hebt, kun je deze loslaten en verder
gaan met je leven.
Ook als je gaat sterven en bewust naar de dood
toeleeft, moet dat verwerkt worden. Maar juist
dan wordt heel duidelijk of je dat in je leven al
geleerd hebt: verwerken en loslaten.
Er zijn mensen die de pijnlijke ervaringen in hun
leven verdrongen hebben. Gewoon, omdat het
hen te zwaar viel om zich die ervaringen bewust te
maken en stap voor stap te doorleven. Ze hebben
als het ware een muur om hun hart gebouwd,
waarachter de pijn verborgen bleef.
Wie dat deed zal, zo blijkt uit de praktijk, niet zo
gemakkelijk kunnen sterven: de verharding of
muur, maakt het loslaten van het aardse leven
zoveel moeilijker. Alleen al daarom: om straks
gemakkelijker te kunnen sterven, is het belangrijk
de levensles van verwerken en loslaten ook echt
te leren.
Vluchten en verdringen
Het verwerken of verteren van je ervaringen vergt veel
ziele-arbeid: je moet in stilte, zonder dat anderen het
zien of beseffen, innerlijk hard werken.
Je mag zelfs zeggen dat deze innerlijke, geestelijke
arbeid meestal zwaarder is dan ons dagelijkse werk.
Het is overigens niet alleen zwaar werk, maar ook
pijnlijk en eenzaam: er zijn maar zo weinig mensen
die echt beseffen waar je doorheen gaat.
Daarom is het niet zo vreemd dat nogal wat mensen
kiezen voor wat een gemakkelijker weg lijkt: het
verdringen of wegdrukken van de ervaringen of
gebeurtenissen die pijn doen.
De keuze om de emoties waarmee die pijnlijke
ervaringen gepaard gingen te verdringen, wordt
meestal onbewust gemaakt, zonder erover na
te denken.
De keuze bijvoorbeeld om je te storten op je werk
en elke vrije minuut meteen weer in te vullen.
Of te vluchten in de roes van alcohol of drugs.
Anderen kiezen voor bepaalde sportactiviteiten
om niet naar binnen te hoeven kijken en niet stil
te hoeven staan bij de emoties die daar leven.
Maar wanneer je een dergelijke keuze maakt, leef
je niet echt: je bent eigenlijk voortdurend op de
vlucht voor jezelf.
Maar wie vlucht voor zichzelf en het contact met
het eigen innerlijk verliest, verliest ook het echte
contact met anderen. Als jij je eigen innerlijk afsluit,
zullen de anderen immers ook nooit jouw innerlijk
kunnen aanspreken of bereiken.
De eerste stap: kiezen voor verwerken
Hans Stolp